پرسش و پاسخ
این اطلاعیه به پرسشهای رایج درباره طراحی پاویونهای کوچک در اکسپو ۲۰۲۷ پاسخ میدهد و بهطور خلاصه به مواردی مانند امکان حذف دیوارهای نما، ضوابط ارتفاعی نیمطبقه، حداکثر ارتفاع پاویون، مسئولیت سیستمهای تأسیساتی و الزامات دسترسیپذیری (از جمله استفاده از بالابر بهجای رمپ در پاویونهای کوچک) اشاره میکند.
1. آیا حذف دیوارهای نما در طراحی پاویون های کوچک مجاز است؟
بله، بر اساس اسناد طراحی اکسپو ۲۰۲۷، حذف یا عدم نصب دیوارهای نما در طراحی پاویونهای کوچک (S) مجاز است، مشروط بر اینکه کانسپت نمایشگاهی شامل یک چیدمان باز یا رویکرد سناریومحور باشد که به پارتیشنهای فیزیکی نیاز ندارد.
با این حال، رعایت نکات و محدودیتهای زیر برای این اقدام الزامی است:
• تمایز بین انواع دیوارها: شرکتکنندگان اجازه دارند دیوارهای نمای پاویون (Pavilion Façade) را که به سمت فضای عمومی هستند تغییر داده یا حذف کنند، اما دیوارهای جداکننده (Demising Walls) که مرزهای جانبی یا پشتی پاویون را مشخص میکنند، بههیچوجه قابل جابجایی، حذف یا تغییر ساختاری نیستند.
• حفظ استانداردهای ایمنی و تردد: حذف دیوارها نباید مقررات فنی، جریان گردش بازدیدکنندگان یا استانداردهای ایمنی را مختل کند. همچنین در صورت طراحی به صورت فضای باز، طراح باید تمامی پیامدهای مربوط به آسایش صوتی (Acoustic Comfort) را در نظر بگیرد تا مزاحمتی برای پاویونهای مجاور ایجاد نشود.
در پاویونهای نوع S، اگرچه برگزارکننده سازه اولیه دیوارهای نما را فراهم میکند، اما تمامی شرکتکنندگان در رویکرد طراحی خود استقلال و آزادی عمل دارند تا نما را به صورت سه بعدی، شفاف (شیشهای) یا کاملاً باز طراحی کنند .
طراحی این پاویونها مانند چیدمان دکوراسیون داخلی یک اتاق است؛ شما میتوانید چیدمان وسایل و ورودیها را تغییر دهید، اما اجازه ندارید به دیوارهای اصلی و باربر ساختمان دست بزنید.
2. حداقل ارتفاع مجاز برای احداث طبقه نیمطبقه (mezzanine) چقدر است؟
بر اساس اسناد فنی اکسپو ۲۰۲۷، ضوابط ارتفاعی برای احداث نیمطبقه (Mezzanine) یا طبقه اضافی در پاویونهای کوچک به شرح زیر است:
• حداقل ارتفاع مجاز: طبق دستورالعمل طراحی، نیمطبقه یا طبقه اضافی نباید در ارتفاعی کمتر از ۵ متر از سطح زمین برنامهریزی و اجرا شود.
• حداکثر ارتفاع مجاز: تمام سازهها و تجهیزات نصب شده در نیمطبقه نباید از سقف پاویون که ارتفاع آن ۱۰ متر است فراتر روند.
• محدودیت تعداد طبقات: با توجه به ارتفاع کل ۱۰ متری پاویون، امکان ایجاد حداکثر دو طبقه (همکف + یک طبقه/نیمطبقه) وجود دارد تا فضای کاربردی افزایش یابد.
نکات فنی و اجرایی مهم برای احداث نیمطبقه:
• استقلال سازهای: سازه نیمطبقه باید کاملاً متکی بر کف (Floor Slab) باشد. مهار کردن، چسباندن یا متصل کردن نیمطبقه به دیوارهای جداکننده (Demising Walls) یا دیوارهای نمای پیشساخته ممنوع است .
• ایمنی حریق: در صورت احداث نیمطبقه، شرکتکننده موظف است لایههای اضافی سیستم اطفای حریق (اسپرینکلر) و ردیابهای دود را در زیر سقف نیمطبقه نصب کند. همچنین کف طبقه واسط باید دارای رتبه مقاومت در برابر حریق REI 60 باشد .
• مشخصات پلکان: پلههایی که طبقه همکف را به نیمطبقه متصل میکنند باید حداقل ۱۳۰ سانتیمتر عرض داشته باشند و از مواد غیرلغزنده ساخته شوند.
در واقع، طراحی نیمطبقه در این پاویونها مانند قرار دادن یک تخت دوطبقه در اتاقی با سقف بسیار بلند است؛ شما باید طبقه دوم را طوری بسازید که دستکم ۵ متر از زمین فاصله داشته باشد و پایه های آن فقط روی زمین قرار بگیرد، بدون اینکه به دیوارهای اتاق تکیه کند.
3. حداکثر ارتفاع مجاز برای طراحی و ساخت پاویونها چند متر است؟
بر اساس اسناد طراحی و ساخت اکسپو ۲۰۲۷، حداکثر ارتفاع مجاز برای پاویونها بسته به نوع و کاربری آنها متفاوت است:
• حداکثر ارتفاع مجاز: تمام پاویونهای انفرادی (کوچک، متوسط و بزرگ) دارای ارتفاع یکنواخت ۱۰ متر هستند .
• تغییرناپذیری: این ارتفاع ۱۰ متری به عنوان یک پارامتر ثابت تعیین شده است و به هیچ وجه قابل تغییر یا افزایش نیست.
• جزئیات سازهای: دیوارهای این پاویونها به ارتفاع ۱۰ متر ساخته میشوند و سازه سقف فلزی در ارتفاع ۱۰.۵۰ متری قرار میگیرد.
در واقع تمام چیدمان داخلی، گالریها و طبقات اضافی (مانند نیمطبقه) باید به گونهای طراحی شوند که از سقف ۱۰ متری فراتر نروند.
نکات مهم در طراحی عمودی:
• نقاط مهار سقف (Strong Points): در پاویونهای انفرادی، نقاط مهاری در سقف تعبیه شده که حداکثر ظرفیت باربری هر نقطه ۵۰۰ کیلوگرم است.
• تأسیسات نمایان: در اکثر پاویونها سقف کاذب پیشفرض وجود ندارد و تأسیسات به صورت نمایان (Exposed) هستند؛ بنابراین طراحان باید در محاسبات ارتفاعی خود، فضای اشغالشده توسط لولهها و کانالهای تأسیساتی را لحاظ کنند.
به زبان ساده، طراحی پاویونهای انفرادی مانند کار کردن در یک جعبه با سقف ۱۰ متری است که در آن آزادی عمل بیشتری برای ایجاد نیمطبقه دارید.
4. مسئولیت طراحی و اجرای توزیع داخلی سیستم HVAC با کیست؟
بر اساس اسناد راهنمای طراحی و ساخت اکسپو ۲۰۲۷، مسئولیت طراحی و اجرای توزیع داخلی سیستم HVAC بسته به نوع پاویون متفاوت است، اما به طور کلی در اکثر موارد بر عهده شرکتکننده (Participant) قرار دارد .
جزئیات دقیق مسئولیتها به شرح زیر است:
پاویونهای کوچک:
در این پاویونها، مسئولیت کامل طراحی و اجرای شبکه توزیع داخلی بر عهده شرکتکننده است.
• آنچه برگزارکننده فراهم میکند: برگزارکننده نقطه اتصال اصلی (Interface) شامل کانال تهویه مجهز به رگولاتور VAV (حجم هوای متغیر) را برای کنترل دقیق جریان هوا تا مرز پاویون (دیوار جداکننده با راهروی تاسیساتی) فراهم میکند.
• آنچه شرکتکننده باید انجام دهد: طراحی و نصب تمامی کانالکشیها، ترمینالهای هوا (دریچهها) و سیستمهای کنترلی داخلی باید توسط شرکتکننده و مطابق با طراحی داخلی پاویون انجام شود.
• هزینهها: تمامی هزینههای مربوط به توزیع داخلی و هرگونه تغییرات اختصاصی در سیستم HVAC بر عهده شرکتکننده است.
نکات فنی مهم برای طراحان:
• تأسیسات نمایان: در پاویونهای انفرادی، به دلیل نبود سقف کاذب پیشفرض، تمامی شبکه توزیع HVAC به صورت نمایان (Exposed) خواهد بود و طراحان باید ظاهر این تجهیزات را در دکوراسیون داخلی لحاظ کنند.
• محدودیت سقف: اگر شرکتکننده قصد نصب سقف کاذب داشته باشد، باید دقت کند که شبکه HVAC مانع عملکرد سیستم اطفای حریق (اسپرینکلر) نشود و در صورت نیاز، لایههای جدیدی از تاسیسات را زیر سقف کاذب اجرا کند.
• تأییدیه طرح: تمامی نقشههای اجرایی توزیع داخلی باید پیش از شروع عملیات نصب به تأیید برگزارکننده برسد.
به زبان ساده، در پاویونهای انفرادی، برگزارکننده «شیر اصلی هوا» را تا پشت درب واحد شما میآورد، اما اینکه این هوا چطور با کانالکشی به اتاقهای مختلف برسد، کاملاً بر عهده شماست.
4. شبکه تاسیسات داخلی پاویون توسط شرکت کننده به صورت روکار طراحی می شود؟
بله، بر اساس اسناد طراحی اکسپو ۲۰۲۷، شبکه تأسیسات داخلی پاویونها به صورت پیشفرض نمایان (Exposed) یا به اصطلاح روکار در نظر گرفته شده است، اما شرکتکنندگان گزینههایی برای پنهان کردن آنها دارند.
جزئیات فنی این موضوع به شرح زیر است:
• تأسیسات سقفی (برق، مکانیک و اطفای حریق): برگزارکننده سقف کاذب در پاویونها اجرا نمیکند. بنابراین، تمامی سیستمهای بازرگانی، کانالهای HVAC (تهویه مطبوع)، سیمکشیهای برقی و لولهکشیهای اطفای حریق در فضای بالای پاویون به صورت نمایان و مرئی خواهند بود. طراحان باید در دکوراسیون داخلی خود، ظاهر و عملکرد این تأسیسات نمایان را لحاظ کنند.
• لولهکشیهای کف (آب و فاضلاب): از آنجایی که کف پاویون یک دال بتنی ۳۰ سانتیمتری با پوشش نهایی اپوکسی است که قبلاً اجرا شده، لولهکشیهایی که از نقاط اتصال (دریچههای بازدید در کف) به سایر نقاط کشیده میشوند، طبیعتاً روی سطح کف قرار میگیرند.
• امکان تغییر به توکار (توسط شرکتکننده): اگر شرکتکنندهای تمایل داشته باشد که تأسیسات به صورت روکار دیده نشوند، میتواند با هزینه خود اقدامات زیر را انجام دهد:
◦ سقف کاذب: شرکتکننده مجاز به نصب سقف کاذب است، اما در این صورت باید یک لایه ثانویه از سیستم اسپرینکلر و ردیاب دود در زیر سقف کاذب جدید نصب کند.
◦ کف کاذب: شرکتکننده میتواند برای پنهان کردن لولههای آب و فاضلاب، از پانلهای OSB یا تختهچندلا روی کف اصلی استفاده کرده و یک کف ثانویه ایجاد کند (مشروط به تأیید برگزارکننده) [۲۳۷].
◦ دیوارهای داخلی: برای انتقال عمودی تأسیسات، شرکتکننده میتواند دیوارهای داخلی یا کناف (Cladding) روی دیوارهای موجود اجرا کند تا لولهها و کابلها را بپوشاند.
به طور خلاصه، برگزارکننده پاویون را در وضعیت "صنعتی و باز" (Exposed Look) تحویل میدهد؛ یعنی تأسیسات مانند رگهای بدن روی پوست ساختمان دیده میشوند. اگر میخواهید این رگها پنهان باشند، باید خودتان پوششهای داخلی (سقف و کف کاذب) را به طراحی اضافه کنید.
5. با توجه به اینکه پاویون ایران در دسته پاویون های کوچک قرار دارد، احداث رمپ برای طبقه دوم الزامی است؟
در رابطه با پاویونهای کوچک در اکسپو ۲۰۲۷، ضوابط دسترسی و احداث طبقه دوم (یا نیمطبقه) به شرح زیر است:
۱. ضرورت دسترسی به طبقه دوم
• دسترسی همگانی: اگر در پاویون نوع S خود اقدام به احداث نیمطبقه یا طبقه دوم(Mezzanine) کنید، طبق اصل طراحی جهانی، تمامی بخشهای آن طبقه باید برای همه بازدیدکنندگان، از جمله افراد دارای معلولیت، به طور یکسان قابل دسترس باشد.
• عدم تبعیض در تجربه: دسترسیپذیری باید برای تمامی زونهای طبقه دوم (مانند بخشهای نمایشگاهی یا استراحتگاهها) تأمین شود تا هیچ بازدیدکنندهای به دلیل محدودیت جسمی از تجربه بخشی از پاویون محروم نماند .
۲. استفاده از رمپ یا بالابر
• شیب رمپ: در صورت استفاده از رمپ برای اتصال همکف به نیمطبقه، شیب آن نباید از حداکثر ۲.۵ درصد فراتر رود. با توجه به اینکه نیمطبقه در پاویونهای S باید حداقل در ارتفاع ۵ متری از سطح زمین ساخته شود ، اجرای رمپ با این شیب ملایم به فضای بسیار زیادی نیاز دارد که ممکن است در محدوده ۳۲۴ متر مربعی پاویون S دشوار باشد.
• بالابرهای پلتفرمی (Platform Lifts): به همین دلیل، برگزارکننده توصیه میکند در مکانهایی که امکان اجرای رمپ با شیب استاندارد وجود ندارد، از بالابرهای پلتفرمی که کاربری آسان داشته و دارای علامتگذاری واضح هستند، استفاده شود.
۳. ویژگیهای ورودی و سطوح
• عرض ورودیها: اگر پاویون S شما دارای دو یا چند ورودی/خروجی باشد، عرض مفید هر کدام باید حداقل ۱۲۰ سانتیمتر باشد تا صندلی چرخدار به راحتی عبور کند.
• آستانهها و کف: ورودیها باید دارای آستانههای همسطح (Flush Thresholds) باشند و در کل مسیر گردش بازدیدکننده نباید هیچگونه تغییر سطح ناگهانی یا پله بدون جایگزین وجود داشته باشد.
• کفپوش: استفاده از مواد غیرلغزنده برای کف پاویون و پلههای نیمطبقه الزامی است.
۴. ضوابط سازهای نیمطبقه در نوع S
• حداقل ارتفاع: نیمطبقه نباید در ارتفاعی کمتر از ۵ متر از کف زمین طراحی شود.
• استقلال کامل: سازه نیمطبقه و پلههای آن باید کاملاً روی دال بتنی کف قرار گیرند و به هیچ عنوان نباید به دیوارهای جداکننده پیشساخته (Demising Walls) متصل یا مهار شوند.
• ابعاد پله: پلههایی که به عنوان مکمل (در کنار بالابر) برای نیمطبقه استفاده میشوند، باید حداقل ۱۳۰ سانتیمتر عرض داشته باشند.
به طور خلاصه، برای یک پاویون کوچک، با توجه به محدودیت فضا، استفاده از یک بالابر پلتفرمی استاندارد برای طبقه دوم منطقیتر از رمپ است، زیرا رمپ با شیب مجاز ۲.۵ درصد برای رسیدن به ارتفاع ۵ متری، طول بسیار زیادی اشغال میکند که عملاً کل فضای نمایشگاهی شما را از بین میبرد.